Etiket: fatih terim

Yaşlı Kıta’nın genç turnuvası: Avrupa Futbol Şampiyonası

Avrupa futbolunun millî takımlar düzeyinde en büyük organizasyonu 14 Haziran’da Almanya’da başlıyor. Türkiye’nin de katılacağı Euro 2024 şampiyonu, 14 Temmuz’da final maçıyla belli olacak. Portekiz, Çekya ve Gürcistan’la aynı grupta yer alan ay-yıldızlılar, 1960’tan beri bu şampiyonada 6. defa boy gösterecek. 64 yılın unutulmazları…

Avrupa Futbol Şampiyonası, Dünya Kupası’ndan 30 yıl sonra düzenlenmeye başlasa da, fikir aslında daha önce ortaya atılmıştı. 1927’de Fransa Futbol Federasyonu Başkanı Henri Delaunay, Avrupa’nın da kendisine ait bir turnuvası olması gerektiğini savunuyordu. Dünya futbolunun patronu, FIFA Başkanı Jules Rimet teklifi elinin tersiyle iterken, kendi organizasyonunun peşine düşmüştü. 28 Mayıs 1928’deki FIFA Kongresi’nde ilk Dünya Kupası’nın 1930’da düzenlenmesine karar veriliyor; bu onur bağımsızlığının 100. yılını kutlamaya hazırlanan Uruguay’a bahşediliyordu.

1954’te UEFA’nın (Avrupa Futbol Federasyonları Birliği) kurulmasından sonra Danimarkalı Ebbe Schwartz başkanlık koltuğuna otururken, Delaunay genel sekreter olmuştu. Fransız yöneticiye göre nasıl Güney Amerika Futbol Konfederasyonu’nun Güney Amerika Şampiyonası, FIFA’nın Dünya Kupası varsa, Yaşlı Kıta’nın da kendisine ait bir organizasyonu olmalıydı. 1955’te ölen Delaunay, fikrinin hayata geçtiğini göremeyecekti.

Delaunay’in oğlu Pierre, hayatı boyunca Jules Rimet’nin gölgesinde kalan babasının düşünü gerçekleştirmeye kararlıydı, ancak bu pek kolay olmayacaktı. Kimileri maç takviminin çok dolu olduğunun altını çizerken, İngiltere Futbol Federasyonu Başkanı Sir Stanley Rous organizasyonun aşırı ticari bulunmasından endişeliydi. Yine de 27 üyenin 15’i turnuvanın lehine oy verdi. Şampiyona 1960’ta başlayacak, 4 yılda bir düzenlenecekti (günümüze kadar bunun tek istinası pandemi döneminde yaşandı; covid-19 nedeniyle Euro 2020, 2021’de yapıldı).

6 Temmuz 1960’ta Avrupa Uluslar Kupası adıyla başlayan organizasyonun ismi 1968’de Avrupa Futbol Şampiyonası olarak değişti. 1996’dan bu yana ise, düzenlendiği tarihin önüne eklenen “Euro” ibaresiyle anılıyor (Daha 1927’de Avrupa Futbol Şampiyonası fikrini ortaya atan ilk UEFA Genel Sekreteri de unutulmamıştı. Arthus-Bertrand’ın tasarladığı 42 santimetre uzunluğundaki 6 kilogramlık Henri Delaunay Kupası, 12 organizasyonda kullanıldıktan sonra EURO 2008’de ise biraz değişikliğe uğradı, biraz da büyütüldü).

1960’taki ilk turnuvanın elemelerinde 17 takım kozlarını paylaşmıştı. Turnuvaya başta karşı çıkan Federal Almanya, İtalya ve İngiltere gibi köklü ülkeler yoktu. Bugünden farklı olarak elemeler değişik tarihlerde oynanıyordu; eşleşmeler arasında aylar vardı.

Kaderin cilvesi, Türkiye’nin karşısına 1923’te tarihindeki ilk millî maçı yaptığı Romanya düşmüştü. 2 Kasım 1958’de Bükreş’teki ilk randevu oldukça sert geçmiş, kaptan Turgay Şeren ilk yarıda sakatlanmıştı. Tabelada yazan 3-0’lık sonuç ağırdı. 26 Nisan 1959’daki rövanşta Lefter 2 gol atsa da rakip tur atlamıştı.

2. turda Romanya-Çekoslovakya, Fransa-Avusturya, Portekiz-Yugoslavya eşleşmelerinin maçları yapılabilirken, General Franco idaresindeki İspanya, Sovyetler Birliği’ne gitmeyi reddedince elendi ve ilk yarı finalist Sovyetler oldu. Diğer eşleşmelerden Yugoslavya, Fransa ve Çekoslovakya zaferle çıktılar. Artık 24 takımın mücadele ettiği organizasyona, 1960’ta sadece bu 4 ülke katıldı. Zamanla ekiplerin sayısı arttı; 1980’de 8, 1996’da 16 takımın mücadele ettiği şampiyonada 2016’dan bu yana 24 ülke kozlarını paylaşıyor.

Organizasyonun en başarılı ülkeleri 3’er defa zafere ulaşan Almanya ve İspanya. Katıldığı 5 turnuvada 14 defa fileleri sarsan Cristiano Ronaldo, şampiyonada en çok gol atan oyuncu unvanını koruyor.

İşte 10 kareyle turnuvanın unutulmazları…

1960

‘Pazartesi’ coşkusu

1960’taki ilk turnuvanın yarı final randevularında, evsahibi Fransa’yı 5-4’lük skorla deviren Yugoslavya finalist olurken, Sovyetler Birliği de Çekoslovakya’yı 3-0’la geçmişti. Bu maçın en unutulmaz anı, Sovyetler’in kalecisi Lev Yaşin’in şanından korkan Josef Vojta’nın penaltıyı auta atmasıydı. Kariyeri boyunca 150’den fazla penaltıyı kurtardığı iddia edilen file bekçisi, ülkesinin en büyük teminatıydı. 10 Temmuz’daki Yugoslavya-Sovyetler Birliği finali ise normal süresi 1-1 bitince uzatmalara taşındı; 113. dakikada Viktor Ponedelnik son sözü söyledi. Moskova saatiyle Pazartesi gününün ilk saatlerinde biten finalden sonra ülkede atılan manşetler şöyleydi: “Pazartesi, Pazartesi attı.” Evet, “Ponedelnik” Rusça “Pazartesi” demekti!

İlk Avrupa Şampiyonu Sovyetler Birliği kadrosu.

1976

‘Panenka penaltısı’: Görülmemiş bir atış

Yugoslavya’daki 1976 Avrupa Futbol Şampiyonası’nda Çekoslovakya, turnuva tarihinde penaltılarla tayin edilen ilk final maçını kazanıp Avrupa şampiyonu olarak taçlanmıştı. Normal süresi 2-2 biten mücadelenin uzatma dakikalarında tabela değişmeyince, seri penaltılara geçiliyordu. Almanların yıldızı Uli Hoeness kaçırıyor, son atışı kullanan Antonin Panenka topun dibine girdiğinde zaman donuyordu. O güne kadar görülmemiş bir atışa imza atarak topu kalenin ortasına yollayan futbolcu, markalaşacak bir modayı başlatıyordu.

Antonin Panenka, ilk ‘Panenka penaltısı’yla ülkesine kupayı getiriyor.

1980

Papa’yı görmesi yetti

1980’de turnuva İtalya’daydı. Federal Almanya kazanırken, Horst Hrubesch finalde Belçika karşısında yıldızlaşmıştı. Futbolun zarif oynandığı günlerde, gücün temsilcisiydi “Çirkin Kral”. Hava toplarının mutlak hakimi, amatör kümeden 1. lige 24’ünde, millî takıma ise ancak 28’inde yükselebilmişti. Türkiye’de futbol rönesansını başlatacak Jupp Derwall’in pek güvendiği santrfor, 1980’deki şampiyonada bir türlü gol atamıyor, sürekli izin alarak ortadan kayboluyordu. En son seferinde durumdan şüphelenen Derwall oyuncusunu otelin kapısında beklemiş, futbolcusunun “onu gördüm hocam, Papa’yı gördüm” dediğini duymuştu. Bu motivasyonla finale çıkan Hrubesch, Jean-Marie Pfaff’ı 2 defa avlayarak kupayı getirmişti.

Finalde 2 gol atarak Almanya’yı şampiyonluğa taşıyan Horst Hrubesch.

1988

Tarihe geçen gol: van Basten’in volesi

Federal Almanya’da düzenlenen 1988’deki turnuva, Berlin Duvarı’nın gölgesinin yansıdığı son turnuvaydı. Finalde Hollanda, Sovyetler Birliği’ni yenerek tarihindeki ilk büyük zaferini kazanmıştı. Frank Rijkaard- Ruud Gullit- Marco van Basten’den oluşan Portakallar’ın efsanevi üçlüsü, önce Almanya’da döktürecek, ardından yeniden buluştukları Milan’da kupalara ambargo koyup dönemin unutulmazları arasına gireceklerdi. 1988 Avrupa Futbol Şampiyonası’nın gol kralı da olan van Basten’in finalde dar açıdan attığı vole hâlâ jenerikleri süslüyor; dünya döndükçe hatırlanacağa benziyor.

Marco van Basten’in volesi Rinat Dasayev’in üstünden ağlara gidiyor.

1992

‘Plajlardan gelenler’ diye küçümsendiler

İskandinavya’daki ilk Avrupa Futbol Şampiyonası 1992’de İsveç’te düzenlendi; kupa Danimarka’ya gitti. Finalde Almanya’yı devirerek zafere ulaşan Danimarka’nın kalesinde devleşen Peter Schmeichel peri masalının kahramanıydı. Birçoklarının, turnuvaya son anda katıldıkları için “plajlardan geldiler” dediği Danimarka, yoğun kanaatin aksine çok motive olmuştu ve zafere ulaştı.

Danimarka zaferini kutlarken…

1996

Türkiye turnuvaya ‘merhaba’ diyor

İngiltere’de düzenlenen Euro 1996, Türkiye için bir milattı. Daha önce 1954 Dünya Kupası’na katılan ülkemiz, o zamandan beri büyük organizasyonlara hasretti. İlk defa turnuvaya giden ay-yıldızlılar tarihe geçerken, Ahmet Çakar da aynı şampiyonada maç yöneten ilk Türk hakemi olmuştu. Milliler ilk sınavında Hırvatistan’a son dakikalarda teslim olurken, pozisyonda Goran Vlaović’i “düşürmeyen” Alpay Özalan sonradan fair-play ödülü alacaktı. Portekiz’den sonra son şampiyon apoletli Danimarka’ya da yenilen Fatih Terim’in öğrencileri ne puan alabilmişti ne de gol atabilmişti. İlk Avrupa Şampiyonası maceramız tatsızdı; fakat ülke futbolunda devrim yaşanması yakındı…

Alpay’ın rakibini düşürmediği o an.

2000

İçimizdeki İrlandalılar!

1999’un Kasım ayıydı. Birlik ve beraberliğe en çok ihtiyaç duyduğumuz günlerdi. Ekonomik kriz, iki deprem, sel derken yüzler gülmeyi unutmuştu. İşte bu koşullarda İrlanda’yla Euro 2000’e gitmek için play-off’ta buluşuyorduk. İki maçın sonunda turnuvaya gitme hakkını kazanan Türkiye’de milyonlar mutluydu. Karşılaşmadan sonra coşan teknik direktör Mustafa Denizli, literatüre müthiş bir hediye veriyordu. Bir zamanlar yakın arkadaşı olan Hıncal Uluç’a ithafen söylediği “içimizdeki İrlandalılar” deyimi böyle doğmuştu. Futbol sahasında edilen laf, kısa sürede birçok alanda kullanılacaktı. 2000 yılındaki turnuvayı Fransa kazanacak, Türkiye çeyrek final oynayacaktı.

Mustafa Denizli, İrlanda maçında.

2004

Yunanistan mucizesi

Portekiz’de düzenlenen Euro 2004’e Türkiye katılamamıştı. Play-off’ta karşımıza çıkan ve Türk basınının “Çek bir Letonya” manşetleriyle küçümsediği Baltık ülkesi turnuvaya giderken, biz yine büyük bir organizasyonu ekrandan izlemiştik. Ancak Avrupa Şampiyonası’nın sonunda daha büyük bir sürpriz yaşanacaktı. Kimsenin şans vermediği Yunanistan zafere ulaşırken, Alman teknik direktör Otto Rehhagel’in oynattığı savunma futbolu öne çıkmıştı. Sonradan Galatasaray’a transfer olacak Çek Milan Baros gol kralı olurken, Komşu’nun kaptanı Theodoros Zagorakis en iyi oyuncu seçilmişti.

2004’ün sürpriz şampiyonu Yunanistan.

2008

Kabustan rüyaya…

Euro 2008’in rengi Türkiye’ydi. Yarı finalde Almanya’ya son dakikada boyun eğen ay-yıldızlılar gösterdiği performansla akıllara kazınmıştı. Portekiz yenilgisiyle turnuvaya başlayan Fatih Terim’in öğrencileri, uzatmalarda gelen İsviçre galibiyetiyle nefes almıştı. Çekler karşısında son 15 dakikaya iki farklı geride giren millîler, kazanmayı başarınca gruptan çıkmıştı. Çeyrek finaldeki Hırvatistan randevusunda yaşananları, usta bir Hollywood senaristi bile yazamazdı. 119. dakikada Ivan Klasnić ağları bulduğunda üzülmüş, 122’de havalara uçmuştuk. Semih’in şutu bizim için rüyaydı, onlar için kabus. Sonrası malum penaltılar, milyonlar için sanki bir film şeridindeki anlar; o zaferden sonra koşan futbolcular…

Çeyrek final zaferinden sonra millî futbolcular.

2021

Son şampiyon İtalya

Avrupa Futbol Şampiyonası’nın 60. yılını onurlandırmak adına 11 ülkede 11 şehirde düzenlenen son turnuva, her açıdan istisnaydı. Pandemi yüzünden 2021’de oynanabilen, buna rağmen Euro 2020 adıyla anılan organizasyonun galasında İtalya, Türkiye’yi 3-0’lık skorla devirmişti. Bir dönem Galatasaray’ı çalıştıran Roberto Mancini’nin idaresinde gök-mavililer kupaya uzanırken, yarı finalde İspanya’yı, finalde de İngiltere’yi penaltılarla yenmişti. O takımın “Savunma Bakanı” Leonardo Bonucci turnuvanın en iyi 11’ine seçilecek, kış transfer döneminde de Fenerbahçe’ye gelecekti.

İtalya zaferini kutluyor.

Haziran 2024
Denizli: Öncü bir hoca artçı bir kahraman…

Türk futbolunun simge isimlerinden Mustafa Denizli, 71 yaşında Altay’ı Süper Lig’e taşıyarak benzersiz bir başarıya daha imza attı. Teknik direktörlük kariyeri ulusal ve uluslararası çapta onlarca “ilk”le dolu Denizli; profesyonel hayatında “yerleşik düzen”e ve “yerleşik kanaatler”e bilgiyle-görgüyle karşı çıkan bir rol model oldu. Türk futboluna yön veren bir ışığın kısa hikayesi.

Telefonda “Mustafa Denizli’yi yazar mısınız?” dendiğinde duyduğum heyecanı ancak radyo ya da televizyonda anlatabilirim. Özne oysa, bende konu kapanır. İyi de #tarih dergi. Müeddep bir üsluba haiz olmak iktiza eder. Hem müeddep hem edip olunmalı. Üslubunu, oturuşunu, kalkışını, kelimelerin pozisyon sadakatini, cümlelerin dikine oyununu bileceksin. Anlamların geçiş oyunlarına, hikayenin akın sürekliliğine, konuların atak sonlandırmalarına hâkim olacaksın. Bir de kahramanın öyle naif ki… Eskaza okursa, iyi şeyler hissettsin… Zira o, bu satırların yazarı dahil olmak üzere birkaç kuşağa “iyi şeyler” hissettirdi; ışık oldu; çünkü o aslında “Işık”tı…

Girit’ten göçen Kahveci Mehmet Ali Bey ve Selanikli Pembe Hanım, 10 Kasım 1949’da doğan oğullarına iki isim düşündüler… Biri Işık, diğeri Mustafa. Öyle uygun isimlerdi ki bunlar… Ülkeye hem aydınlık hem lider olacaktı beyaz kundaktaki akça-pakça erkek çocuğu. Günün anlam ve önemini haiz Mustafa ile aydınlığın sembolü Işık. Muhtemeldir ki onlar da ismiyle bu kadar müsemma olacak bir evlat tahayyül edememişlerdi…

Türk futbolunun ışıklı yolu Euro 2000’de Türkiye Millî Takımı, İtalya, evsahibi Belçika ve İsveç ile aynı grupta mücadele ederken yönetimde Mustafa Denizli vardı.

Küçücük çocukken kimseye haber vermeden İzmir’e maça gidişini; tüm Çeşme’nin akşama kadar onu aradığını; mahalle terzisi amcanın onu Beşiktaş’lı yaptığını, 1965-83 arasında Altay’da oynayıp “Büyük Mustafa” olduğunu; teknik direktörlük hayatındaki başarılarını onunla ilgili her yazıda okumanız mümkün.

Ülke onun aşkını da okudu, evliliklerini de… Mahkemesine de tanıklık etti, amigonun ona kafa atmasına da… Hepsini yaşadık, gördük. Hepsinde sahiciydi… Tümünde “mış gibi yapmadan” kamuoyunun önüne alnı ak çıktı. Aşkının peşine İsrail’e gitti; hapse girdi orada. Onları da okuduk, gördük, bildik. O delişmen İzmirli de aynı adamdı; 37 yaşında Millî Takım teknik direktörüyken kimsenin giymediği “blazer”ı giyen “gentilhomme” da. 80’lerin ortasında “blazer” giymek! Galatasaray yardımcı antrenörüyken Millî Takım’da teknik direktör olmak! Günün moda deyimiyle devrelerimiz yanmıştı. Babalarımız “Blazer giymekle olmaz o iş” diyen gazetelerin izinde gidedursun, o yoluna devam etti.

Ülkemizde tuhaf bir anlayış var: “Fatih Terim-Mustafa Denizli-Şenol Güneş üçlüsü hoca yetiştirmiyor!” Yani sanılıyor ki teknik direktör dediğin adam yetiştirir! Zannediyorlar ki usta-çırak ilişkisiyle adeta ayakkabıcı-saraç yetişir çim kokusunda… Olmaz tabii. Usta vardır da, çırak yoktur. Usta kimseye bir şey öğretemez. Çırak yerine koyduğun yardımcı hoca, eğer talepkar ise öğrenir! Usta durduk yerde “bak bu böyle olur” demez; çırak sorarsa “öğretir”. Mesele çıraktadır. Mesele yardımcı antrenörün öğrenme açlığıdır. O sebeple artık Mustafa Denizli ile özdeşleşmiş bir sözü bir kere daha hatırlatalım: “Derwall benim hocam değil okulumdur!” Bir iş idaresi öğretisi olarak insan kaynakları şirketlerinin kapısına asılması gereken bir cümle…

18 yıllık hasreti Denizli bitirdi TFF 1. Lig Play-Off final maçında 26 Mayıs’ta karşı karşıya gelen Altınordu ve Altay mücadelesinde Süper Lig’e yükselen Altay oldu. 18 yıllık hasreti, 18 yıllık oyunculuk kariyerinden 38 yıl sonra Denizli bitirdi.

Denizli’yi teknik direktörlük gibi bir meslek erbabı veya bir futbol emekçisi olarak görmek de yanlış. Hayattaki en büyük şanslarımdan biri olarak, 2008’lerden bu yana dost meclislerinde bulunma fırsatı, evine girip-çıkma ayrıcalığını yaşadım. Buralarda olunca da Mustafa Denizli’nin bir yaşam ustası olduğunu, teknik direktörlüğün ise onu ancak tek bir yönüyle tarif edebileceğini görüyorsunuz.

“Futbolda top hep beklemediğim köşeden geldi” diyen Albert Camus’den mülhem hocayla sohbet, hep beklemediğin yerlerden açılır. Daha doğrusu 19 yıllık profesyonel futbol yaşamında binlerce defa yaptığı gibi, ortayı hep o açar. Düşünebilmemiz için. Anlayamazsın neyi-nereden-nasıl ve hangi bakışla sorduğunu… Meselesi sadece futbol olanların, hayatta hiçbir şeyden anlamayacaklarının göstergesidir Hoca. Onu tanıyınca, 80’lerde, 90’larda “ülke gidişatına aykırı” hareketlerinin anlamını anlamaya başlarsınız.

Halil Sezai “İsyan” şarkısını yapmadan 30 sene evvel ülkeye, ülke futbolunun gidişatına isyan etmişti. Risk almıştı… Ülkemizde risk almak, “risk almazsan hiçbir şeyin olmaz” anlayışıyla hep olumlandırılır. Sanki her risk alan, başarılı çıkmış gibi savaşından… Hayır. Somut bir örnekle anlatalım:

Mustafa Denizli, Derwall’in yardımcısı… 2 puanlı sistem… 1987 öncesi. Galatasaray için kritik maç. 2. Dünya Savaşı’nı yaşamış üstad Derwall, bazı maçlarda 1 puanın kıymetini bilerek takıma savunma da yaptırıyor. 1-1 devam eden mücadelede (Boluspor maçı galiba, İnönü Stadyumu) oyuncu değişikliği hakkını bek Sefer Karaer’den yana kullanmak istiyor. Yardımcısı Denizli, mevzuyu farkedince bir boşluktan istifade yan hakemin yanına forvet Savaş Koç’u gönderiyor; zira amacı maçı kazanmak. Derwall’in beraberliği yeterli görmesine isyan ediyor. Derwall olayı farkediyor. Genç yardımcısına dönüp “Mustafa, bu seninle çıktığımız son maçtı!” diyor. Kalan dakikalarda… Evet, tahmin ettiğiniz şey oluyor… Savaş Koç’un golüyle Galatasaray rakibini yeniyor. Derwall, Mustafa Denizli’ye sarılıp teşekkür ediyor. Peki, Sefer’in yerine Savaş tercihi yaparken Denizli’nin aklından ne geçiyor? “Yaptığımın doğru olduğuna ama haddimi aştığıma eminim. ‘Bak Mustafa’ dedim kendi kendime, “Bu hamlen, bu had aşımın doğru çıkarsa kazandık, kazandık. Kazanamadın… Doğru Çeşme’ye… Artık orada balık mı tutarsın, baban gibi kahvecilik mi yaparsın bilemem…”

Efsane oldu, yuvaya döndü Dönemin Millî Takımlar Teknik Direktörü Mustafa Denizli, 1998’de Avrupa Şampiyonası Elemeleri için Almanya’da (üstte). Mustafa Denizli, parlak başarılarla örülen kariyerini, başladığı yerde Altay’da noktalamayı tercih etti (altta).

Evet, hayat ona büyük başarıları da, devasa hüzünleri de armağan etti.

Yaklaşık 1 yıl önce bir sohbette kendine has gülümseyişlerden birini etrafa adeta “ışık” gibi saçarken ağzından kaçırdı belgeselinin çekildiğini. Kalabalık bir ekip hummalı bir çalışma yapıyormuş. Zamanının çoğunu belgesel işlerinin aldığını, sinopsisi çoktan geçtiğini, kostümlü provaya ramak kaldığını biliyordum. Ta ki… Altay Başkanı Özgür Ekmekçioğlu’nun sosyal medyadaki o çağrısını görene kadar. Osman Özköylü ile yollarını ayıran İzmir ekibi, “efsaneyi yuvaya” çağırıyordu. Belgesel için daha müthiş bir final olamazdı. “Ücretinin hayır kurumlarına bağışlanması kaydıyla” teklifi kabul ettiğini pek de nazlanmadan açıkladı. Altay ona “sefer görev emri” vermişti. İzmir’e gitti, göreve başladı… Gerisini antrenör ekibinden kardeşim Gökhan Karaaslan’dan alıntılıyorum:

“Bu görev Mustafa Hoca için bir ‘iş’ değildi. Bunun en önemli göstergesi de alacağı ücreti Mehmetçik Vakfı ve Şehit ve Gaziler Vakfı’na bağışlaması oldu. Futbol hayatı boyunca yaptığı her hareketiyle öncü olan Mustafa Denizli, tüm dünyanın zorlu bir süreçten geçtiği bu dönemde futbol literatürüne bir kere daha geçti. Görevi kabul etmeden birkaç ay önce bir televizyon programında ‘Şampiyon başladım, şampiyon bitireceğim’ açıklamasında bulunmuştu. Göreve başladığımızda takım matematiksel olarak Playoff’a kalmayı garantilememişti. Takımla ilk toplantısında mesajı çok açıktı: ‘Parantezi burada açtım, şimdi burada birlikte kapatacağız’. Aklında tek bir hedef vardı. 18 sene futbolcu olarak görev yaptığı takımını, Büyük Altay’ı şampiyon yapıp 18 yıldır hasret kaldığı Süper Lig’e taşımak… Ligde kalan son 2 maçını kazanarak adını Playoff’a 5. sıradan yazdırdı. Playoff’ta rakipleri zorluydu. Yarı finalde karşılaştığı İstanbulspor’a ligde 2 maçta da mağlup olmuştu. Ancak takım Denizli’nin gelişiyle birlikte öyle bir hava yakalamıştı ki, adını finale yazdırdıktan sonra soyunma odasında tek yürek olmuş hep bir ağızdan o meşhur Büyük Altay marşını söylüyordu. Maç sonrası, takım kamp yaptığı yere döndü ve finalde karşılarına çıkacak rakipleri beklemeye başladı. Son düdük, Altınordu demişti. Tıpkı İstanbulspor’da olduğu gibi Altınordu karşısında da ligde oynanan 2 maç kaybedilmişti. Ancak takım artık inanıyordu. Bu sene şampiyondu. Maç sonrası toplanıp ‘Mustafa Denizli, şampiyon yap bizi’ tezahüratlarıyla bu inancını herkese gösterdi. Büyük Altay’ın sadece inanmaya ve takım olmaya ihtiyacı vardı. Ligin böylesine kritik bir döneminde bunu ancak Büyük Altay’ın Büyük Mustafa’sı başarabilirdi. Takım Mustafa Denizli ile öylesine kenetlendi ki aslında Altay final maçına çıkmadan şampiyon olmuştu”.

Armalar değişti, başarı sabit Yıllar içinde ceketteki armalar değişmiş, ama Denizli’nin “yerleşik kanaatler”e bilgi ve görgüyle meydan okuyan tutumu değişmemişti (üstte). Mustafa Denizli, Altay’ı Süper Lig’e taşımasının ardından Başkan Özgür Ekmekçioğlu ile birlikte (altta).

Aynen öyle olmuştu… Final maçından bir gece önce heyecanı öyle yüksekti ki sağlığı bozulmuştu. Sabaha karşı 05.00’te terler içinde uyanıp, ardından 4 serum yedi. Olimpiyat Stadı’nın rüzgarına karşı hasta-hasta direnirken, üzerinde bir mont dahi yoktu. Mert Nobre’nin üşüdüğünü farkedip beyaz eşofmanüstü teklif etmesini reddetti. Tribünden görebiliyordum. Esas duruşunu, üzerindeki kıyafetin armonisini bozmak istemiyordu. Kolay mıydı Fahrettin ALTAY’ın askeri olmak? 18 senelik hasreti, 18 yıllık oyunculuk kariyerinden 38 yıl sonra sona erdirmek? Kolay mıydı Altay’ı Süper Lig’e çıkarmak?

Üşüdü, üşüdü, üşüdü ve ısındı… Isıttı… Yine “ışığı” yaktı… Yine içindeki kahramanı çıkardı… Yükseltti, büyüttü Altay aşkını. Marşta olduğu gibi. Şerefli koca bir ülkünün parçası, İzmir’in parlak yıldızı olmak… Kudretiyle-kuvvetiyle 18 yıl sonra “Şen Altay” diye bağırıp onun başında Süper Lig’e gelmek…

Lider dediğin deniz fenerine benzer biraz! Işığıyla yönlendirir diğerlerini. Çeşme’de sokakta top oynayan sarışın erkek çocuğunun mahalle maçlarından, Olimpiyat Stadı’ndaki Altınordu finaline kadar 60 yıl hep böyle geçti. Üzüldü, sinirlendi, kızdı, yoruldu, bazen uslandı bazen uslanmadı; ama hiç vazgeçmedi.

Bir sohbette ustamız Attila Gökçe “Hocam son olaydan ötürü üzüldün mü?” diyerek uğradığı haksızlığın onda yarattığı insani etkiyi sormuştu. “İçimde camlar parçalandı” dedi.

Şimdi o camlar da ışıl ışıl. Bir otobiyografiye son sayfa, bir biyografiye kitap arkası, bir belgesele son kare ancak bu kadar oturabilirdi. Altay’da kazandığı zafer ile 71 yaşında yine IŞIL IŞIL Mustafa. Işımaya devam et.

Temmuz 2021