Şilili devrimci Enríquez: Ülkesi için yaşadı ve öldü

Şili’nin nevi şahsına münhasır örgütü MIR’in lideri Miguel Enríquez, 5 Ekim 1974’te polisler tarafından öldürülmüştü. Şili ve Latin Amerika tarihinde silinmeyecek bir iz bırakan bu hadise, 11 Eylül 1973’te sosyalist Başkan Allende’yi darbeyle deviren Pinochet diktatörlüğünün imha planının önemli bir parçasıydı aynı zamanda.

Bundan 50 yıl önce, 5 Ekim 1974’te Şili polisi başkent Santiago’nun bir kenar mahallesindeki bir evi basıp Miguel Umberto Enríqu­ez’i hunharca öldürecektir. Sevgilisi Carmen Castillo yaralı kurtulur, hamiledir ve sonradan sürgünde doğuracağı çocuğunu kaybedecektir.

Miguel Enríquez nevi şah­sına münhasır devrimci örgüt MIR’in (Movimiento de Izquierda Revolucionario-Devrimci Sol Hareket) lideriydi. 1944 doğumlu bir hekim olan Enríquez, 1965’te kurulan ve Troçkistler, Müca­deleci Sendikacılar, Liberterler gibi gruplardan oluşan MIR’in 1967’den 1974’e kadar genel sek­reterliğini yapmıştı.

MIR, güçlü sosyalist ve komünist partilerin varlığında 1967’de Concepción Üniversi­tesi öğrencileri arasında güç kazandı ve 1969’da Enríquez’in öne çıktığı bir dönemde kitlesel­leşmeye başladı.

1970 başkanlık seçimleri vesilesiyle Sosyalist Parti ve Ko­münist Parti’nin esas bileşenleri olduğu Halk Birliği kurulduğun­da, MIR karmaşık ve dengeli bir pozisyon benimsedi: Salvador Al­lende’nin seçilmesi, muhtemelen şiddetli bir gerici karşı saldırıya yol açacaktı. Ancak MIR’in Allen­de’nin seçilmesini engellemeye niyeti yoktu. Hattâ Allende’nin bu seçimde Sağcı veya Hıristiyan Demokrat adaylara karşı işçi kampını temsil ettiğini ve gerici saldırılar karşısında halk kazanımlarını savunacaklarını açıkladılar. Enríqu­ez’in babası, Radikal Parti lideri Edgardo Enríquez Froeden, Allende’nin Eğitim Bakanı’ydı.

MIR seçimlerden sonra “silahlı propa­ganda” faaliyetlerini askıya aldı ancak hükümete veya parlamento çoğun­luğuna katılmadı. Allende, seçilme­sinin ardından kendisinin aşırı Sağcı gruplar tarafından fiziksel olarak tehdit edildiğini düşün­dü; bu gruplardan bazıları ordu veya gizli servisle yakın ilişki içindeydi. Bu nedenle, kendisini korumayı amaçlayan, bir bakıma “özel” bir yapı oluşturdu: Esas olarak MIR’deki militanlardan oluşan Cumhurbaşkanının Dost­ları Grubu (GAP).

MIR militanları halk sefer­berlikleri sırasında önemli bir rol oynadılar. Allende hüküme­tinin sorumlu tutulacağı, gıda kıtlığına yol açmayı amaçlayan gerçek bir ekonomik sabotaj operasyonu ve kamyon patron­larının grevi olan “burjuvazi grevi” yenilgiye uğratıldı.

MIR’in popülaritesinin bir nedeni, yürüttükleri kitle seferberliği ise ikinci nedeni de askerî diktatörlüğe karşı militanlarının yiğitliği ve kah­ramanlığıydı. Şili’deki darbe­den sonra polis terörü birçok militanı acı dolu bir sürgüne zorlarken, MIR kendi liderleri­nin diktatörlüğe karşı direnişi örgütlemek için Şili’de kalması gerektiğine karar vermişti. Ancak ağır bir bedel ödeyecek­ler; sırasıyla Miguel Enríquez, kardeşi Edgardo Enríquez ve ar­dından Bautista Van Schouwen, Pinochet’in güvenlik güçleri tarafından öldürülecekti.

Miguel Enríquez
Miguel Enríquez’in, Santiago’daki Caupolican Tiyatrosu’nda yaptığı konuşmadan 2 ay sonra, CIA destekli askerler Başkan Allende’yi devirecekti.