Matbaanın Babası Öldü

3 Şubat 1468’de, bulduğu matbaa makinesiyle dünya tarihini en çok etkileyen isimlerden birisi sayılan Alman mühendis Johannes Gutenberg öldü. Almanya’nın Mainz kentinde bir soylunun oğlu olarak dünyaya gelen Gutenberg, yıllar sonra yaşadığı şehri terk ederek Strasbourg’a taşındı. Orada mücevher kesme ve işleme işi yaptı, baskı teknikleriyle ilgilenmeye başladı. O dönemde kitaplar ya elle yazılır ya da her sayfa için ayrı ayrı elle oyulup hazırlanan tahta bloklar kullanılarak basılırdı. Her iki işlem de çok zahmetli olurdu ve uzun sürerdi.

23e9f3d6-3e99-757e-d524-665bdb7dc743
Matbaa makinesinin mucidi Gutenberg

Gutenberg hazırladığı metal harf kalıplarını kullandı. Bu kalıplara sıcak metal sıvı olarak dolduruluyor ve harflerin metal örnekleri çıkarılıyordu. Basımcı metal harfleri istediği gibi dizebiliyor ve basımdan sonra yeniden kullanabiliyordu. Mainz’e dönen Gutenberg, bir baskı makinesi üzerinde çalışmaya başladı. Bastığı ilk kitap Gutenberg İncili olarak bilinir. 1455 yılına ait Latince eser, 42 satırlık sütunlar hâlinde basıldı. Matbaa sadece bir makine icadı değildir. Matbaa, o güne dek elle yazılan ve bu yüzden çok pahalı olan kitapların ucuzlamasını ve bilginin demokratikleşmesini sağladı. Kilisenin tekelinde olan okuma yazma eylemi yaygınlaştı, din kitapları herkes tarafından okunabildi. İncil’in kiliseden bağımsızlaşması Avrupa’da laiklik ilkesinin filizlenmesini sağladı.

38e74cb2-ed5f-5a7a-1f5c-2b1896028343
Gutenberg İncili