17 Şubat 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk iktisat kongresi İzmir’de düzenlendi. Lozan Anlaşması ile elde edilen bağımsızlıktan hemen sonra toplanan kongre, genç Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığı için önemli kararların alındığı bir toplantı oldu. Kâzım Karabekir başkanlığında açılan kongreye olumsuz iklim ve ulaşım koşulları nedeniyle 300 temsilci gecikse de yine de toplam bin 135 delege katıldı. Davetliler arasında iki büyükelçi vardı.
Bunlar, Sovyet Rusya Büyükelçisi Arolof ile Azerbaycan Büyükelçisi İbrahim Abilof idi. Açılıştan hemen sonra kürsüye gelen Mustafa Kemal Paşa, Türkiye’nin iktisat politikasını belirleyen önemli konuşmasını yaptı. Konuşmanın ana başlıkları şunlardı: “Bir milletin doğrudan doğruya yaşantısı ile ilgili olan, o milletin ekonomik durumudur.”, “Tarihimizi dolduran zaferler ve başarısızlıkların tümü, ekonomik durumumuzla yakından ilgilidir.”, “Çağımız tamamen bir ekonomi devrinden başka bir şey değildir.”, “Tam bağımsızlık için şu prensip vardır: Millî egemenlik, ekonomik egemenlik ile pekiştirilmelidir.”
Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart’a kadar sürdü. Kongreye katılan meslek gruplarından gelen önerilerin eklenmesiyle 12 maddeden oluşan “Misak-ı İktisadi” kararları ortaya çıktı. Kongrede alınan kararlar hemen hayata geçirilmeye başlamıştır. İzmir İktisat Kongresi’nden iki yıl sonra Aşar Vergisi kaldırıldı; şeker, demir-çelik ve çimento fabrikalarının temelleri atıldı.


